Lalitha Sahasranama (37-43) ஆங்கிலம்-தமிழ் விளக்கத்துடன்

Lalitha Sahasranama (37 - 43)

AruNaruNa kausumba vasthra bhaswat katithati;

Rathna kinkinika ramya rashana dhama bhooshitha;

Kamesha gnatha sowbhagya mardavoru dwayanvitha;

MaNikya mukutaakara janudvaya virajitha;

Indragopa parikshipta smarathoonabha janghika;

Gooda gulpha;

koorma prshta jayishnu prapadanvitha;

() aruNaruna = reddish red - redness of rising sun - ruby red (aruna is also known to mean ruby or sun) 

kausumba = orange safflower

vasthra = clothing

bhaswat = shiny- luminous

kati = waist

thati = sloping sides of the hips

# 37 AruNaruNa kausumba vasthra bhaswat katithati = Who has shiny silk reddish-orange garment around her smooth-sliding waist.

() Rathna = gem - jewel 

kinkinika = tinkling bells = bells 

Ramya = delightful

rashana = girdle = place for the girdle (waist) 

dhama = garland

bhooshitha = is worn - adorned

# 38 Rathna kinkinika ramya rashana dhama bhooshitha = Whose waist is adorned with jewelled girdle that has little tinkling bells

() Kamesha = Kamseshwara

Gnaatha = knows - known 

sowbhagya = auspicious - charm - beauty 

mardava = gentle - soft ; ooru = thigh

dwaya = couple pair

anvitha = is present - endowed

# 39 Kamesha gnatha sowbhagya mardavoru dwayanvitha = whose gentle and beautiful thighs are known only to her consort Lord Kameshwara.

() Manikya = ruby 

mukuta = crest - crown ; aakara - is of the shape, seem to be, apperance

janu = knee 

dvaya = pair

viraajitha = acclaimed - celebrated - exist beautifully

# 40 MaNikya mukutaakara janudvaya virajitha = Whose pair of knees appear to be crowned of precious ruby.

()Indragopa = a red-luminous insect (used as simile in sanskrit literature) *Note

parikshipta = scattered

Smara = God of love - Kaamadeva ; 

thooNa = quiver - case for holding arrows 

janghika = leg (anterior legs)

# 41 Indragopa parikshipta smarathoonabha janghika = whose anterior legs are like quiver of kaamadeva (toes spring like arrows) from where red luminous toe-nails are scattered *Note

() Gooda = hidden - covered

gulpha: = ankles

# 42 Gooda gulpha = whose ankles are well covered

() koorma = Tortoise ; prshta = rear or hinder part (of the tortoise) - the shell 

jayishnu = victorious 

prapada = arch of the foot ; anvitha = graced - is present

# 43 koorma prshta jayishnu prapadanvitha = the arch of whose feet surpasses the tortoise shell in curvature and grace.

Note: : Indragopa is a red luminous insect that seems to have American Origin. Insect finding a place in poetries is rarest. In sanskrit literature, Indragopa is used often as simile to mean "vivid-redness" and sometimes used to mean as 'firefly'. We can assume here, that her beautiful red toe-nails seemingly look like indragopas. Very creative Imagination   

லலிதா சஹஸ்ர நாமம் (37 - 43)

அருணருண கௌசும்ப வஸ்த்ர பாஸ்வத் கடிதடீ;

ரத்ன கிண்கிணிக ரம்ய ரஷனா தாம பூஷிதா;

காமேஷ ஞாத சௌபாக்ய மார்தவொரு த்வயான்விதா;

மாணிக்ய முகுடாகார ஜானுத்வய விராஜிதா;

இந்த்ரகோப பரிஷிப்த ஸ்மரதூணாப ஜங்கிகா;

கூர்ம ப்ர்ஷ்ட ஜயிஷ்னு ப்ரபதான்விதா ;

() அருணருண = உதயசூரியனின் சிவப்பு - மாணிக்கத்தின் சிவப்பு

கௌசும்ப = கௌசமபப்பூவின் இளஞ்சிவப்பு (safflower) 

வஸ்த்ர = ஆடை

பாஸ்வத் = மிளிரும்

கடி = இடை

தடீ = இடைச் சரிவு

# 37 அருணருண கௌசும்ப வஸ்த்ர பாஸ்வத் கடிதடீ; = இளஞ்சிவப்பும் சிவப்புமாக ஒளிரும் வஸ்திரத்தைக் (ஆடை) கொண்டு இடையை-இடைச்சரிவை அலங்கரித்தவள்

() ரத்ன = ரத்தினங்கள் பதிந்த 

கிண்கிணிகா = சிறு மணிகள் 

ரம்யா = ரம்யமாக - இதமாக 

ரஷனா = ஒட்டியானம் - அதை அணியும் இடை

தாம = மாலை - சங்கிலி

பூஷிதா = அணிந்திருத்தல் - அலங்கரித்திருத்தல்

# 38 ரத்ன கிண்கிணிக ரம்ய ரஷனா தாம பூஷிதா; = சிற்றிடையில் சிறுமணி கிண்கிணிக்கும் ரத்தினம் பதித்த ஒட்டியானம் அலங்காரமாய் அணிதிருப்பவள்

() காமேஷ = ஈஸ்வரன் - மஹாதேவன் 

ஞாத = அறிந்த - உணர்ந்த

சௌபாக்ய = மங்கலமான - அழகான

மார்தவ = மென்மை - கனிவான

ஊரு - தொடைப்பகுதி

த்வய = இரண்டு - ஜோடி 

அன்விதா = அழகாய் அமைந்திருத்தல்

# 39 காமேஷ ஞாத சௌபாக்ய மார்தவொரு த்வயான்விதா; = அவள் மணாளன் காமேஷ்வரன் மட்டுமே உணரக்கூடிய மிருதுவான மெல்லிய தொடைகளை உடையவள்

() மாணிக்ய = மாணிக்கம் 

முகுட = கிரீடம்

ஆகார = தென்படுதல்

ஜானு = முழங்கால்

த்வய = இரண்டு - இருமை

விராஜிதா = எழிலுடன் விளங்குதல்

# 40 மாணிக்ய முகுடாகார ஜானுத்வய விராஜிதா; = இரு முழங்காலும் மாணிக்கத்தாலான மகுடம் போல் ஜொலிக்கப்பெறுபவள்

() இந்திரகோப = சிவப்பு பூச்சி இனம், ( சமஸ்க்ருத இலக்கியத்தில் குறிப்பிட்டு சொல்லும் அளவில் உவமைக்கு பயன்படுத்தபட்டிருக்கிறது ) *குறிப்பு

பரிக்ஷிப்த = சிதறப்பட்டிருத்தல்

ஸ்மர= காமதேவன்

தூண = அம்பறாத்தூணி - அம்புக்கூடு

ஜங்கிகா = முன்னங்கால்

# 41 இந்த்ரகோப பரிஷிப்த ஸ்மரதூணாப ஜங்கிகா; = காமதேவனின் அம்பறாத்தூணி பொன்ற முன்னங்கால்களிருந்து (கால்விரல்களே அம்புகளென வரிக்கலாம்) இந்திரக்கோபங்கள் சிதறப்பட்டிருப்பது போன்ற சிவந்த மிளிர் நகங்கள் கொண்டவள் * குறிப்பு

() கூட = மறைக்கப்பட்ட

குல்ஃபா = கணுக்கால்கள்

# 42 கூட குல்ஃபா = பார்வைக்கு மறைக்கப்பட்டு (அழகிய வஸ்திரத்தால்) மூடிய கணுக்கால்கள் கொண்டவள்

() கூர்ம = ஆமை

ப்ருஷ்ட = பின்புறம்

ஜயிஷ்னு = வென்ற - வெல்லுதல் - விஞ்சுதல்

ப்ரபதா = பாதத்தின் வளைவு 

அன்விதா = அழகுற விளங்குதல்

# 43 கூர்ம ப்ர்ஷ்ட ஜயிஷ்னு ப்ரபதான்விதா; = ஆமையின் ஓடு தனை விஞ்சும் எழில் பாத-வளைவு கொண்டு விளங்குபவள்

குறிப்பு: இந்திரகோபம் ஒரு வகை பூச்சி. பூச்சிகள் கவிதைகளிலும் காவியங்களிலும் இடம்பெறுவது மிகவும் அரிது. சமஸ்க்ருத இலக்கியத்தில் இரு பூச்சி வகைகள் பெரிதும் உவமைக்கு உபயோகப்படுத்த பட்டுள்ளன. அவற்றில் ஒன்று இந்திரகோபம். இதன் சிவந்த வண்ணம் உவமையாக்கப் படுகிறது. சில நேரங்களில் இதன் ஒளிர் தன்மையை மின்மினிப்பூச்சிக்கு இணையாக உருவகப்படுத்துவண்டு. சஹஸ்ர நாமத்தில் அன்னையின் சிவந்த நகங்களை இந்திரகோப பூச்சிகள் சிதறியிருப்பதென்ற அழகிய கற்பனைக்கு உருவகப்படுத்தியிருக்கிறார்கள். (மேலே படத்தை பார்க்கவும்) 

reference credit:

https://venetiaansell.wordpress.com/…/indragopas-and-khady…/
http://www.manblunder.com
http://sanskritdictionry.com

Lalitha Sahasranama (31-36) ஆங்கிலம்-தமிழ் விளக்கத்துடன்

லலிதா ஸஹஸ்ரநாமம் (31-36)

கனகாங்கத கேயூர கமனீய புஜான்விதா;

ரத்ன க்ரைவேய சிந்தாக லோல முக்தபலான்விதா;

காமேஷ்வர ப்ரெம ரத்னமணி ப்ரதிபண ஸ்தனி;

நாப்யாலவால ரோமாலி லதா ஃபல குசத்வயீ;

லக்ஷயரோம லதா தாரத சமுன்னேய மத்யமா;

ஸ்தனபார தலன்மத்ய பட்டபந்த வலித்ரயா;

() கனகாங்கத = தங்க வளையல் - கனக என்றால் தங்கம்

கேயூர = வங்கி (புஜங்களில் அணியும் அணிகலன்) 

கமனீய = ரம்யமான

புஜ = கைகள்

அன்விதா = அதனுடன் - கூடிய

# 31 கனகாங்கத கேயூர கமனீய புஜான்விதா = தங்க வளையலும் வங்கியும் அணிந்தலங்கரிக்கும் ரம்யமான கைகளை உடையவள்

() ரத்ன = ரத்தினங்கள் / மணிகள்

க்ரைவேய = பதக்கமாலை - ஹாரம்

சிந்தாக = ஓயாது / அலைகழிக்கப்படுவது

லோல = ஆடும் - இங்குமங்கும் ஆடுதல்

முக்தபல் = முத்துக்கள்

அன்விதா = சேர்ந்த - கூடிய

# 32 ரத்ன க்ரைவேய சிந்தாக லோல முக்தபலான்விதா = முத்தோடு ரத்தினமும் சேர்ந்தாடும் பதக்கமாலை (ஹாரம்) அணிந்திருப்பவள் *குறிப்பு

() காமேஷ்வர ப்ரேம = காமேஷ்வரனின் அன்பு - ப்ரேமை

ரதன-மணி = ரத்தினங்கள்- செல்வம் - விலைமதிப்பற்ற

ப்ரதிபண = ப்ரதியாக - பரிமாற்றம்

ஸ்தனி = மார்பகம்

# 33 காமேஷ்வர ப்ரெம ரத்னமணி ப்ரதிபண ஸ்தனி = காமேஷ்வரனான ஈஸ்வரனின் ஈடற்ற பிரமைக்கு தன் பெண்மையின் அடையாளமான ஸ்தனங்களைப் பரிசளிப்பவள்

() நாப்யாலவால = தொப்புள்கொடியிலிருந்து 

ரோமாலி = முடி

லதா = கொடி

ஃபல = கனிகள்

குச த்வயீ = இரு மார்பகங்கள்

# 34 நாப்யாலவால ரோமாலி லதா ஃபல குசத்வயீ = தொப்புளியிலிருந்து தோன்றிய படர்கொடியினின்று விளைந்த இரு கனிகளென விளங்கும் மார்பகங்களைக் கொண்டவள்

() லக்ஷய = கண்ணுக்கு புலப்படும்

ரோம = முடி

லதா = கொடி

தாரத = புறப்படுதல் 

சமுன்னேய = முடிவுக்கு வருதல்

மத்யமா = இடுப்புப் பகுதி - இடை

# 35 லக்ஷயரோம லதா தாரத சமுன்னேய மத்யமா = கொடி போன்ற இடுப்பில் புலப்படும் மெல்லிய ரோமத்தால் மட்டுமே, இடை இருப்பதை உணர்த்துபவள்

() ஸ்தனபார = கனக்கும் மார்பகங்கள்

தலன் = ஒடிவது 

மத்ய = வயிற்றுப்பகுதி - இடை

பட்டபந்த = ஒட்டியானம்

வலித்ரயா = மூம்மடிப்புகள்

# 36 ஸ்தனபார தலன்மத்ய பட்டபந்த வலித்ரயா = கனத்த மார்பகத்தை தாங்குவதால் வயிற்றுப்பகுதியில் மும்மடிப்பும் மார்பகத்தின் பாரத்தால் ஒடியும் மெல்லிய இடைக்கு ஒட்டியானமும் கொண்டு திகழ்பவள்.

குறிப்பு: "லோல" என்ற சொல்லுக்கு ஆடுதல் என்று பொருள். "லோலக" என்றால் பதக்கம் என்று கொள்ளலாம்.'லோலக' என்று பொருள் கொண்டு ரத்தினங்களாலான பதக்கமும் முத்து ஹாரமும் அசைந்தாடுகிறது என்றும் பொருள் கொள்ளலாம்.

சிந்தனைச் சிதறல்: ஸ்தனங்களின் அழகையும் பாரத்தையும் குறிப்பிடும் இடங்களில் சூக்ஷ்ம அர்த்தம் சிலவும் கற்பித்துக் கொள்ளலாம். கனத்த மார்பகத்தின் அழகை, உலகன்னையின் பரந்த அன்பின் அம்சமாகக் காணலாம். இயற்கையே ப்ரக்ருதியாகவும், ஷக்தியாகவும் வரித்து, பரமபுருஷனை சிவனாக பாவித்தால், ப்ரக்ருதி-புருஷ ப்ரேம பரிமாற்றங்கள் புரியலாம். பரமபுருஷனின் விலையில்லா அன்பிற்கு இயற்கை கொள்ளை  அழகையும் ஸ்ருஷ்டித்து பரிசளிப்பதாகவும் புரிந்து கொள்ளல் சாத்தியம்.

Lalitha Sahasranama (31-36)

Kanakangadha keyura kamaniye bujanvitha;

Rathna graivEya chinthaaka lola muktha phalanvitha;

Kameshwara prema-rathna maNi prathi paNa sthani;

Nabhyala vaala Romali latha phala kucha dwayi;

Lakshaya roma latha dharatha samunneya madhyama;

Sthana bara dalan madhya patta bandha valithraya;

() kanakangadha = Golden Bracelet (kanaka is gold) 

keyura = armlet

kamaniya = pleasing

buja = hands

anvita = linked - along with

# 31 Kanakangadha keyura kamaniye bujanvitha = Whose hands are elegantly adorned with Golden bracelets and armlets

() Rathna = gems - jewel

GraivEya = necklace

Chinthaaka = restlessly

lola = swinging 

muktha-phal = pearls 

anvitha = together - along with

#  32 Rathna graivEya chinthaaka lola muktha phalanvitha = She whose necklace studded with gems and pearls are swaying beautifully *note

() Kameshwara-prema = Love of Lord shiva

rathna-maNi = gem or jewels

prathipaNa = reciprocate 

sthani = breasts

# 33 Kameshwara prema-rathna maNi prathipaNa sthani = Who has reciprocated precious love of lord shiva by offering her feminity

() Nabhyala vaala = umblicus - from the navel

romali = line of hair

latha = creeper 

phala = fruits 

kucha dwayi = both the bosoms

# 34 Nabhyala vaala Romali latha phala kucha dwayi = Whose bosoms are like two fruits of creeper rising from her navel

() Lakshaya = is noticeable

roma = hair

latha = creeper

dharatha = to take off 

samunneya = can be concluded 

madhyama = mid riff

# 35 Lakshaya roma latha dharatha samunneya madhyama = Whose creeper like hair in the mid-riff is the only proof that she has a waist.

() Sthana-bara = weight of breasts

dalan = breaking 

madhya = mid riff 

pattabandha = Jewelled girdle 

valithraya = three folds

# 36 Sthana bara dalan madhya pattabandha valithraya = Whose mid=riff is three folded and whose slender waist is embellished with jewelled-girdle to protect from heavy bosoms.

Note: Lola means to sway or swing. Some explain it to mean "lolaka" which refers to dollar or pendent ( Whose dollar or pendant is studded with gems and necklace string of pearls swinging beautifully)

Reflections: Subtler understanding of the entire verses is possible upon more contemplations. Her bosoms or feminity may mean to talk on love or grace of goddess upon creation. It means motherhood. Offering her bosoms for the love of lord Shiva, may address 'prakruthi and purush' relationship. Priceless love of purush has resulted in abudant beauty of creation by prakruthi and its universal role as a mother.